Innovatie in de Vlaamse pers en Knight Lab

Innovatie binnen de journalistiek is belangrijk, zeker in de 21ste eeuw. Er wordt zelfs gesproken van web 2.0, een term die werd uitgevonden door Tim O’Reilly (2005). Die term verwijst naar een ontwikkeling van het internet waarin content gemakkelijk kan worden geüpload door doorsnee gebruikers en ook content die via het internet gemakkelijk verspreid kan worden. Er is gewoonweg een compleet nieuwe manier van berichtgeven ontstaan in de laatste decennia. De geschiedenis kent een steeds snellere evolutie sinds de uitvinding van het internet. Door het internet kan alles veel sneller verspreid worden en verloopt communicatie veel vlotter. Daardoor kende ook de journalistiek enkele grondige veranderingen. De eerste vorm van nieuws was uiteraard de mondelinge overdracht van nieuws. De moderne drukpers werd uitgevonden door Gutenberg in de vijftiende eeuw en werd later gebruikt voor de massaproductie van kranten. Later in de 20ste eeuw ontstond dan de televisie en werden nieuwsprogramma’s gemaakt voor dit medium. Nu wordt het meeste nieuws verspreid via het internet. Bijna alle nieuwsredacties hebben nu ook een website waar ze berichten op plaatsen. Door bepaalde innovatieve tools te gebruiken in de journalistiek kan je beter aan informatie geraken, de inhoud van je tekst of beeld een mooi ogende vorm geven en je artikels beter verspreiden dankzij sociale media.

Er zijn verschillende soorten tools die door journalisten gebruikt worden. Die kunnen onderverdeeld worden in vijf categorieën: ideation, research, report, publication, en feedback/monitoring (Vanhemelryck). Voor elke categorie zijn aparte tools die beschikbaar zijn voor journalisten om op een efficiënte manier te gebruiken. Voor het onderdeel ideation bestaan tools waarmee je kan brainstormen en goed nadenken alvorens je een artikel of onderzoek gaat schrijven. Daarna komt de research en daarvoor gebruik je tools zoals Tweetdeck, Versionista, IFTT (If this then that) en nog vele meer. Dan komen de tools om gemakkelijk en snel verslag uit te brengen. Zo kan je meteen livestreamen via Facebook Live of beelden opnemen en die vervolgens monteren. Beelden worden gemonteerd met programma’s zoals Adobe Premiere of Avid. Maar tegenwoordig bestaan er ook tools waarmee je meteen op je smartphone kan beginnen monteren als je iets interessants hebt gefilmd, zoals Filmic Pro. Om teksten te publiceren bestaan ook allerlei tools zoals TimelineJS waarmee je een verhaal kan opbouwen in een tijdlijn. Met Infogram kan je dan weer interactieve grafieken in je tekst stoppen. Dan zijn er nog ten slotte tools voor je feedback en monitoring. Met Facebook Insights kan je bijvoorbeeld bijhouden hoeveel mensen op jouw Facebook komen kijken en het aantal volgers bijhouden. Verder zijn er nog tools waarmee het nieuws kan verspreid worden. Via sociale media zoals Facebook of Twitter kan een nieuwsartikel verspreid worden en meteen gelezen worden door duizenden lezers of kijkers.

In Vlaanderen wordt niet genoeg gekeken naar journalistieke innovatie ten opzichte van de rest van de wererld, maar we evolueren wel geleidelijk aan. Steunpunt Media heeft in 2013 een onderzoek gevoerd naar de innovatiegraad in het Vlaamse journalistenlandschap. Technologie kent in Vlaanderen een steeds belangrijkere rol, ook al is er maar een minderheid dat exclusief werkt voor een online medium. Er is een toegenomen belang voor technologie. Journalisten gaan technologie meer gaan gebruiken in hun werktijd. Sociale media en microblogs worden vaker gebruikt. Weblogs, video-en fotowebsites en nieuws verspreiden via sociale media hinkt achterop (De Vuys, Raeymaeckers, & De Keyser). Dat laatste is ondertussen al sterk geëvolueerd. De meeste Vlaamse nieuwswebsites maken ondertussen gretig gebruik van sociale media zoals Twitter en Facebook en verspreiden zo hun artikels.

logo_horizontal_notagline_615x205_transparent_padded

Verder zal dit blogbericht zich focussen op bepaalde tools van Knight Lab, een deeltje van het Northwestern University in Illinois in de Verenigde Staten. Knight Lab is een groep ontwikkelaars, designers, studenten en leraren die experimenteren om journalistiek te doen innoveren. Zij leren samen en leren van elkaar. Dit groepje mensen maakt open-source tools die beschikbaar gesteld worden voor iedereen. Hun broncode is open en zij willen vooral geen winst maken. Voor hun tools te gebruiken moet je dus geen abonnement nemen en er verschijnt geen reclame op je website als je hun tools gebruikt. Hun programma’s zijn wereldwijd bekend en worden gebruikt door journalistieke giganten zoals the New York Times, the Huffington Post of NPR (National Public Radio). Hun belangrijkste tool TimelineJS werd ondertussen al gebruikt door meer dan 250.000 mensen. Ook in Vlaanderen wordt TimelineJS gebruikt. De Standaard bijvoorbeeld heeft na de aanslagen van 22 maart 2016 een interactieve tijdlijn gemaakt waarin de verschillende gebeurtenissen beschreven worden. Er werden foto’s aan toegevoegd en Tweets van Premier Michel.

TimelineJS is een tool waarmee je aan interactive storytelling kan doen. Met deze tool maak je in een handomdraai een verhaal dat mooi opgebouwd is uit bepaalde chronologische tijdspannes waar telkens wat informatie bijstaat. Er kan geschreven informatie bij elke tijdspunt staan, maar ook afbeeldingen, embedded tweets en zelfs YouTubefilmpjes. Dit geeft de lezer een kans om een verhaal op een duidelijke, chronologische manier vanaf het begin van het evenement tot het einde ervan. Je kan tijdlijnen maken met deze tool en die op elke website of blog gebruiken. Uiteraard zijn er bepaalde beperkingen verbonden aan het gebruik van TimelineJS. Je kan niet zomaar van elk verhaal een tijdlijn gaan maken. Het verhaal dat je wil vertellen moet chronologisch kunnen opgesteld worden. Het heeft geen zin om een tijdlijn te maken als je van de ene gebeurtenis naar de andere springt. Een gebeurtenis die je beschrijft in je tijdlijn kan ook nooit uitbundig beschreven worden. De tijdlijn bestaat namelijk uit kleine stukjes die in hun geheel een groot verhaal vormen. De tool is zo opgebouwd dat je er snel een eenvoudig mee aan de slag kunt. Toch zijn er bepaalde dingen die je enkel kan doen als je vertrouwd bent in het wereldje van het programmeren. Als je vindt dat er te weinig opties zijn om het lettertype en de lettergrootte etc. te veranderen, dan kan je de CSS code gaan veranderen in de front end van je website. Maar daarvoor moet je dus al wat kennis hebben van programmeren. Als je trouwens een blog hebt in WordPress, dan kan je geen tijdlijnen in een blogpost stoppen, tenzij je plugins kan installeren. Knight Lab heeft namelijk een plugin waarmee je wel tijdlijnen kan posten op je WordPress blog.

final_storymap_shot-1

Een tweede tool van Knight Lab die ik graag zou bespreken, is Storymap. Met Storymap kan je een verhaal vertellen door een eenvoudige kaart om te zetten naar een mooi ogende interactieve kaart. Je neemt dan een simpele kaart op het internet en voegt op bepaalde plaatsen ‘pins’ waar je telkens wat uitleg bijschrijft, foto’s toevoegt of filmpjes. Op die manier kan je een verhaal vertellen dat niet per se chronologisch hoeft te verlopen, zoals bij TimelineJS. Toch zijn de meeste verhalen die met Storymap gemaakt zijn nog steeds chronologisch opgesteld, de nadruk ligt echter meer op de plaatsen waar de gebeurtenissen plaatsvonden, dan de periode waarin ze gebeurd zijn. Zo kan je bijvoorbeeld een beeld schetsen voor je lezers over de verovering van verschillende gebieden in Syrië door terreurgroep Islamitische Staat. Er bestaan twee soorten binnen Storymap: de klassieke vorm die hierboven beschreven staat, en dan is er ook nog Gigapixel. Daarmee hoef je niet een verhaal te maken dat over verschillende plaatsen heen verspreid is. Je gebruikt wel dezelfde technologie maar deze keer om een verhaal te vertellen aan de hand van zware foto’s met een groot aantal pixels, vandaar de naam Gigapixel. Voor je dit gebruikt moet je eerst in staat zijn om zware foto’s via een server op het web te krijgen en pas dan kan je die gebruiken in storymap. Dit vergt wat meer tijd en kennis, maar je krijgt er wel fantastische resultaten mee zoals deze interactieve kaart van de weg die het personage Arya heeft afgelegd in de hitserie Game of Thrones.

Graag wil ik eindigen met een tekst waarvan titel me op het eerste zicht nogal choquerend leek toen ik onderzoek deed voor dit blogbericht: What is “Innovation Journalism?” Does it have a future? Mijn eerste gedacht is: natuurlijk heeft innovatieve journalistiek een toekomst. Een belangrijk punt dat de auteurs van dat artikel aanhalen, is dat de wereld van innovatieve tools grotendeels een lucratieve business is. Bedrijven maken innovatieve tools en worden meestal gratis aangeboden waaraan reclame gebonden is, ofwel moet je een soort abonnement nemen om de tools te kunnen gebruiken. Daarnaast zijn er ook open-source tools zoals die van Knight Lab, die geen winst willen maken, maar deze vorm van innovatie is zeldzaam. De wereld van de innovatie is voortdurend in beweging. Het beeld dat we hebben over journalistiek kan er morgen plots volledig anders uitzien.

Bronnen:

De Vuyst, S., Raeymaeckers, K., & De Keyser, J. (2013). Journalistiek 2.0? Uitdagingen en mogelijkheden voor journalisten in de crossmediale en multimediale omgeving.

O’reilly, T. (2005). Web 2.0: compact definition.

Sandred, J. (2005). A business model for innovation journalism: Biotech Sweden. Innovation Journalism2(1), 1-25.

TimelineJS. Knight Lab. Geraadpleegd via https://timeline.knightlab.com/.

StoryMap JS: Maps that tell stories. Knight Lab. Geraadpleegd via https://storymap.knightlab.com/.

About us. Knight Lab. Geraadpleegd via http://knightlab.northwestern.edu/about/.

Vanhemelryck, K. (2016). Digital Storytelling – Trends [presentatie]. Brussel: Letteren Campus KU Leuven Brussel.

Tijdlijn Aanslagen De Standaard

Storymap verovering IS in Syrië

What is “Innovation Journalism?” Does it have a future?

Arya’s Journey (Game of Thrones)

Featured image: innovationjournalism.org

Afbeelding Knight Lab: website Knight Lab

Afbeelding storymap: journalism.co.uk

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s